Voel je je als een rat in een kooi

http://nl.wikipedia.org/wiki/Rat

Ken je het experiment van die rat in die kooi? Misschien herken je iets van je eigen situatie hierin:

Als je een rat in een kooi stopt en je geeft hem elke keer een lichte elektroshock als hij een knop aanraakt, zal hij snel leren om de knop niet meer aan te raken. Maar als je de rat willekeurig elektroshocks toediente die hij niet kan controleren, zal hij angstig en nerveus worden.

Hij zal niet meer kunnen leren zoals hij dat eerst kon. De rat zal zich terugtrekken en stoppen met eten. Als dit lang duurt, zal hij niet eens meer een poging ondernemen om zichzelf te helpen. Zelfs als de shocks zijn gestopt en hij de ruimte daarvoor heeft.

Dit gedrag wordt “aangeleerde hulpeloosheid” genoemd. De rat heeft geleerd zat hij toch niets kan doen aan zijn vervelende en pijnlijke omstandigheden. Deze houding beïnvloedt dan zelfs hoe hij zal omgaan met omstandigheden waar hij wél iets aan kan doen.

Als je last hebt van langdurige pijnklachten kun je in een soortgelijke situatie terecht komen. De reguliere gezondheidszorg laat ons op allerlei manieren weten dat behandeling echt geen zin meer heeft. Men heeft immers je al verschillende medicijnen laten uitproberen, allerlei onderzoeken laten doen, je bent doorverwezen en je hebt een second opinion gehad. En je krijgt van de dokter de hoofdprijs: “Het spijt me, maar het is chronisch”. Wat zoveel betekent als: “Wij weten ook niet meer wat we ermee moeten”.

Onze omgeving moedigt ons aan om op te geven: “Accepteer het nou maar, want je maakt het jezelf zo moeilijk.” “Mijn buurvrouw heeft hetzelfde meegemaakt en ze is erg teleurgesteld.” “Het heeft toch geen zin meer.” Het lijkt soms wel of zij het er moeilijker mee hebben dan jijzelf.

Je zou kunnen zeggen dat veel patiënten ‘geconditioneerd’ zijn door een structuur die hen de verantwoordelijkheid voor hun eigen gezondheid ontneemt. Voor een groot deel komt dit voort uit de houding die de gezondheidszorg heeft aangenomen: “Wij zorgen wel voor je”. De verzorgingsstaat, die zich de laatste honderd jaar in Nederland heeft ontwikkeld heeft natuurlijk een belangrijke bedoeling. Hij is in het leven geroepen om mensen te ondersteunen. Als je geen baan hebt, krijg je een uitkering. En als je ziek bent, kan je naar de dokter en het ziekenhuis.

Wij zijn al zo gewend aan dit systeem dat het allemaal vanzelfsprekend lijkt. We gaan ervan uit dat er voor ons wordt gezorgd als het nodig is. Met het risico dat we de verantwoordelijk uit handen geven en passief worden.

Wat de reguliere geneeskunde er niet bij vertelt, is dat ze niet voor iedereen kunnen zorgen. Toch is bekend dat zij 9% van de zieken in Nederland niet kunnen behandelen. Als je langdurige pijnklachten hebt waar de reguliere gezondheidszorg geen goede oplossing voor heeft, kun je je net zo voelen als die rat in de kooi, namelijk: geen uitweg.

Stel je hebt migraine, buikpijn, artrose of reuma. Als je het vergelijkt met het verhaal van de rat, krijgen wij van alle kanten negatieve prikkels, onze persoonlijke “elektroshocks”, die ons steeds meer ontmoedigen om zelf na te denken en stappen te ondernemen.

Eerst worden we angstig en nerveus, want de dokter zegt: “Ik kan helaas niets meer voor u doen”. We doen niet eens meer en poging om er nog iets aan te doen. Veel mensen zijn al voorbij dat punt. Ze geven het op omdat ze denken (hebben geleerd, net als de rat), dat het toch geen zin heeft.

Zonder het te weten hebben veel mensen met langdurige of regelmatig terugkerende pijn een houding van  aangeleerde hulpeloosheid aangenomen. Deze houding is een “selffulfilling prophecy”. Zolang de omgeving de houding van “er is toch niets aan te doen” bevestigt, blijven zij hulpeloos en zal niets veranderen.

Ze zijn op zoek naar hulp en vragen er zelfs om. Maar ze vinden het moeilijk om te geloven dat ze er zelf iets aan kunnen doen om hun pijnklachten te verlichten of zelfs te laten verdwijnen. Zo geven we de verantwoordelijkheid over onze eigen gezondheid weg. En dat is natuurlijk niet de bedoeling.

De rat heeft aangeleerd dat hulpeloosheid de enige overlevingsstrategie is en blijft gevangen in zijn kooi.

Jij kunt dat anders doen en uit het gevoel stappen dat je gevangen zit in je pijnklachten met deze vijf tips:

1.    Accepteer dat reguliere gezondheidszorg niet de oplossing kan bieden die je nodig hebt,

2.    Realiseer je dat er buiten de reguliere gezondheidszorg wel degelijk opties zijn,

3.    Ga voor jezelf na of jij je opsluit voor mogelijke oplossingen die je binnen handbereik hebt,

4.    Gebruik je teleurstelling in de ene behandelingsmethode niet om je voor alle andere opties af te sluiten,

5.    Zie het als een uitdaging om toch een uitweg te vinden voor je gezondheid,

6.    Neem zelf de verantwoordelijkheid voor wat er met je lijf en je gezondheid gebeurt in plaats van af te wachten of er in de toekomst een oplossing voor je komt,

7.    Kies de oplossing die past bij jouw gezondheidsomstandigheden en je helpt om je pijnklachten achter je te laten.

Doe er je voordeel mee!

0

Voeg een Commentaar